Rouw, verlies en UBS (Unfinished Business Syndrome)

Rouw en verlies zijn een wezenlijk onderdeel van ons leven. Allemaal krijgen we te maken met verliezen, van klein tot groot. Van verlies van een baan tot en met het verliezen van een geliefde door dood of scheiding. Rouw en verliesverwerking is een actief proces wat geen vaste stappen doorloopt. Innerlijk blijven we in eerste instantie nog even kijken naar dat wat was, het verleden. Gevoelens van onmacht, boosheid en zinloosheid horen hier bij. Langzaam draaien we ons van binnen om en wenden we ons gezicht weer naar de toekomst. Tijdens dit proces twijfelen we, vaak draaien we weer even terug, omdat het zo pijn doet of omdat de persoon die is overleden jarig zou zijn geweest. Soms lukt het niet goed om ons helemaal om te draaien, het is net alsof er een deel van ons “achterblijft”.  Boos en streng worden op je eigen gevoelens: “nu moet het toch maar eens over zijn”, zijn voorbeelden van gevoelens die je zo kunt ervaren.

Vaak vragen cliënten “hoe lang duurt nu rouw”? “Zo lang als jij nodig hebt” is hierop het antwoord. De tijd word vooral bepaald door de emotionele band die jij met het verlies hebt. Een cliënt (33jr) vertelde mij eens dat haar meeste heftigste verlies ervaring was het in de trein vergeten van haar lievelingsbeer toen ze 6 was. Ze wist nog precies hoe het ging en hoe ontroostbaar ze was. Een tweede factor is een voedende omgeving: mag je verdriet er zijn? In het geval van de cliënt: haar moeder kocht een nieuwe beer en ze mocht daarna “niet meer zeuren”. Ze haatte die nieuwe beer en haar moeder… Helend is een omgeving die er onvoorwaardelijk voor je is, zonder goedbedoelde adviezen en oordelen.

Verlies en rouw zijn onlosmakelijk verbonden met liefde en verbondenheid. Als we niet leren afscheid nemen kunnen we niet openstaan voor een nieuwe ervaring.  Leren afscheid nemen hebben we al vroeg te leren, afscheid nemen van de warme baarmoeder en welkom geheten te worden in deze wereld. Dit word mooi tot uiting gebracht in de verliescirkel (Riet Fiddelaers-Jaspers)verliescirkel

Cliënten die moeite hebben om in een relatie te leven hebben vaak een verstoring in deze cirkel.  Een voorbeeld: “Als ik langer in een relatie ben dan ga ik ruzie maken, ik weet niet waarom en ik wil het eigenlijk ook niet”. Bij deze cliënt (57) bleek dat als de hechting te sterk werd, het te spannend werd voor haar en ze liever op onbewust niveau ervan door ging. Haar moeder kende een verstikkende liefde voor haar, en nu de moeder was overleden durfde ze pas zelf te groeien.

 

 

 

Een nog onderschat en niet zo bekend fenomeen is UBS, Unfinished Business Syndrome. Als rouw en verlies niet genomen wordt, als het niet lukt om dit proces goed te doorlopen, blijft er onderhuids nog een onafgemaakte ervaring voortleven. Vergelijk dit met een veenbrand. Het vuur is dan wel uit en misschien rookt het nog wat na, maar de brand is ondergronds gegaan. Bij een nieuwe ervaring van verlies kan dan de veenbrand weer oplaaien en gevoed worden door een nieuwe ervaring. De onderhuids voortwoekerende veenbrand zorgt ervoor dat het stress niveau in rust verhoogd is en dit is niet goed voor de gezondheid. Ondertussen wordt er steeds meer bekend over de impact van langdurige stress op onze gezondheid. Zo kan het zijn dat onverklaarbare medisch klachten een achtergrond hebben van onverwerkt verlies. Het verliesverleden en de omgang met verlies is dan ook een standaard onderdeel van de behandeling als cliënten zich melden met onverklaarbare medische klachten. Hier onder het UBS model van Herman de Mönnink:UBS-cirkel

Je kunt je dus voorstellen dat rouw en verlies een veel besproken onderdeel van de therapie is. In eerste instantie ter bewustwording en ten tweede om nu d.m.v. begeleiding en therapie te helen en  af te ronden.

verlies_en_afscheid_nemen